το φεγγάρι που λέκιαζε τον ουρανό

Απέναντι στο χρόνο

Είτε το γράφουν ορθά, είτε με γιώτα

Στο πρώτο μάθημα.

Να γνωριστούμε. Λέμε τα ονόματά μας. Από που είναι ο καθένας και η καθεμιά στη γλώσσα μας.

Ξεκινάμε να γράφουμε, με τα ίδια γράμματα, όταν υπάρχουν και στη δικιά τους γραφή.

Κι αν η γραφή είναι διαφορετική, ξεκινάμε πάλι μ’ εκείνα που ακούγονται το ίδιο.

Δύσκολα τα ελληνικά σα γλώσσα. Και να τη μάθεις και να τη διδάξεις.  Πιο δύσκολη είναι όμως η ζωή. Από τη δουλειά στο μάθημα, κλεφτές ώρες από την οικογένεια κι από την ξεκούραση. Χέρια σκαμμένα από τον ασβέστη, χέρια γδαρμένα από τις χλωρίνες, χέρια πλατιά από τις δουλειές, κρατούν το μολύβι πάνω σε πεντακάθαρα τετράδια. Μάτια κουρασμένα, μάτια καμιά φορά θολά. Μάτια που γυαλίζουν όμως κάθε φορά που τελειώνει το μάθημα.

Λίγο πριν το τέλος της χρονιάς∙ κάθε χρονιάς.

«Σήμερα θα γράψουμε ένα κείμενο».

Γράφω στον πίνακα τον τίτλο. 

«Η πρώτη μου μέρα στην Ελλάδα.»

Με κοιτάζουν άλλη φορά με περίσκεψη, άλλη με έκπληξη κι άλλοτε με απορία. Τα έχουμε συζητήσει αυτά, τα έχουν αφηγηθεί, μεταξύ μας πάντα, σε διάφορες ώρες και στιγμές. Δύσκολο όμως όλα αυτά να χωρέσουν στο χαρτί. Πάντα όμως, κάθε τέτοιο κείμενο και μια επώνυμη ιστορία, κάθε λέξη κι ένα από τα βήματα μιας δύσκολης διαδρομής.

Κάποτε σε ένα σεμινάριο, αφού ακούσαμε πολλά και διάφορα για τη διδασκαλία των ελληνικών ως δεύτερης γλώσσας σε ξένους, ήρθε η ώρα να ανταλλάξουμε εμπειρίες και να συζητήσουμε. Διαμαρτυρόταν μια δασκάλα για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει στη διδασκαλία σύνθετων εννοιών. Ίσως ποτέ δεν της εξήγησε κανείς, πως η γλώσσα είναι μια, όπως ένα είναι το αίμα που κυλά σε όλους τους ανθρώπους κι όλοι οι άνθρωποι σε όλον τον κόσμο το ίδιο καταλαβαίνουν το καλό και το κακό, το ίδιο αισθάνονται την αγάπη και την έχθρα, τη φιλία και το μίσος και ας τα ντύνουν με διαφορετικές λέξεις. Συνέχισε με τις δυσκολίες στη διδασκαλία των ρημάτων και πως δεν υπάρχει κάποια οδηγία, κι έφερε σαν παράδειγμα τη δυσκολία να μάθουν οι μαθητές της ποιες είναι οι εξαιρέσεις στα ρήματα που τελειώνουν σε -ίζω. 

Αρκετοί κουνούσαν το κεφάλι με συγκατάνευση. Μάλλον συμφωνούσαν. Μερικοί βρήκαν πολύ ενδιαφέρουσες τις ερωτήσεις της και άρχισαν μια περισπούδαστη συζήτηση. Σηκώθηκα εκνευρισμένος και βγήκα έξω.

Έχω σταματήσει από καιρό να διορθώνω τέτοια λάθη. Ίσως γιατί έμαθα πως όλοι οι άνθρωποι, όποια γλώσσα και να μιλάνε, απ’ όπου κι αν είναι, δακρύζουν για τα ίδια πράγματα, είτε το γράφουν ορθά, είτε με γιώτα.

η φωτογραφία είναι της μαθήτριας και φίλης μου Olga Gluschenko 

Το σημερινό κείμενο είναι συμμετοχή σε δι-ιστολογικό αφιέρωμα με θέμα «Σύνορα- πρόσφυγες – αλληλεγγύη», με την ευκαιρία του 4ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Χίου, το οποίο οργανώνεται από τη «Λάθρα;» – Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου.

Από εδώ προσωρινώς έχουμε ησυχίαν.

Αγαπημένε μου Μιχαλάκη,
έλαβα το γράμμα σου πριν αρχίσει ο πόλεμος, αλλά τώρα δεν ηξεύρω που ευρίσκεσαι. Κατά πάσα πιθανότητα θα είσαι εντός του Αλβανικού εδάφους και θα πολεμάς τους Ιταλούς.
Ζηλεύω εσένα και όσους ευρίσκονται εκεί, θα επεθύμουν με όλην μου την καρδιά να ευρισκόμουν και εγώ εκεί μαζί σας στην πρώτη γραμμή, για να μάθουν οι μακαρονάδες ότι δεν ημπορεί να τα βάλει κανείς με τον ελληνικό στρατό, χωρίς να πάρει ένα καλό μάθημα.
προσωρινώς εξακολουθώ να ευρίσκομαι όπου ευρισκόμουν και μόνο από μακριά ακούω τις κανονιές και σκέφτομαι και πετά το μυαλό μου κοντά σας.
Φαντάζομαι  ότι αν γίνει τίποτε από εδώ να με φέρουν και εμένα προς τα μέρη αυτά για να μη μείνω νεαρός αξιωματικός εγώ, παραπονεμένος.
Από εδώ προσωρινώς έχουμε ησυχίαν.
Ελπίζω να μη μουτζουρώσεις το όνομα του συγχωρεμένου του πατέρα μας, αλλά να τηρήσεις τας συμβουλάς του με κάθε ακρίβειαν.
Το επόμενο γράμμα σου θέλω να μου το γράψεις από την πρωτεύουσα της Αλβανίας.
Δώσε χαιρετισμούς στα γνωστά παιδιά.

ο Θεός μαζί σας

σε φιλώ ο αδερφός σου

Πλατανάκια                                           Μαρούδης Χρήστος

6.11.1940                                               Υπολοχαγός

Ο Χρήστος έγραψε αυτό το γράμμα στον αδελφό του από τα Πλατανάκια Σιδηροκάστρου. Ήταν από το Άστρος Κυνουρίας.

Ποτέ δεν αντάμωσε τον αδελφό του.

Σκοτώθηκε σαν σήμερα το 1941....

[Πολλές φορές έχω πιάσει στα χέρια μου διάφορα τεκμήρια, άλλοτε αρχαία αντικείμενα, άλλοτε αρχειακό υλικό. Πάντα  το ίδιο συναίσθημα, που, όσο κι αν θες, δεν περιγράφεται , ειδικά όταν έχεις να κάνεις με όσα αφήσαν πίσω τους άνθρωποι ανώνυμοι, αλλά σαν άνθρωποι, όπως όλοι μοναδικοί. Σήμερα αυτό. Σημαδιακή μέρα σε μαύρη εποχή....]

koul

[στη Raissa  και στον Fatih]

Προσπαθεί να μάθει ελληνικά. Δύσκολη γλώσσα, το ξέρω , αλλά τα «πήρε» αμέσως όμως, και την αλφαβήτα και τον τονισμό. Τις προάλλες μου είπε πόσο χαρούμενη είναι που καταλαβαίνει πια αρκετά, που μπορεί να μιλήσει κι αυτή, κι ας μην συμπλήρωσε ακόμα χρόνο εδώ.

Μάθαμε πια τα ρήματα και της α΄ και της β΄ συζυγίας και στον ενεστώτα και τον αόριστο. Ένα διάλλειμα χρειαζόταν. Έξω η άνοιξη πετροβολούσε τα παράθυρα.

-Θα μου πεις ένα παραμύθι από την πατρίδα σου;

-Στα αγγλικά ή τα γαλλικά;

-Όχι. Στην πραγματική γλώσσα της πατρίδας σου, τα μπασσαά.

Ξεκίνησε να διηγείται.

Anguınguılayè - yessèh

Kel yara koul à bèe na ngon i djè soup i nouga, ndi  à bènà bè yom ı ha i soup yè qui a labèe bounga nouga, a bon hèe ı ndjel bınouga gwobissó bı tagbè.

Quı hiki nouga y bèe y tagbè ni yom, y bèe lama tsi nyè yom qui (mocabo, loba, tolè nouga) i nyoú soup yèe, koul à bone bo’o bıdjeck gwè. Na’ano qui à bi mal lamb, à djè bidjeck gwè gwobissóh ló lè mawanda mè ma hló.

I nguèn bà bar nyè bidjeck gwap, koul nyè bó lè, à bi bèm bóh à bi bèm bóh à wàa, djone à bi djè bıdjeck gwobıssó.

Ki’ ı ba bı ounoup, kolil à djop i kèrè carapace yèe.

[ou kèes ban mout y ntèl wèeh yi ou gwè bè nwiı]

....

-Θέλεις να μου τη γράψεις για να τη διαβάσουν κι άλλοι;  Θα κάνουμε ένα αφιέρωμα στο διαδίκτυο για τον ρατσισμό την Παρασκευή. Εκεί θα την δημοσιεύσω. 

-Ναι. Αλλά θα καταφέρω να τη μεταφράσω;

-Μαζί θα το κάνουμε....  

η φωτογραφία από εδώ

[Ιστορία – παραμύθι

Μια μέρα η χελώνα ήθελε να ετοιμάσει μια σούπα για να φάει, αλλά δεν είχε τίποτε από τα απαραίτητα για να μαγειρέψει. Στο δάσος δε μπορούσε να πάει να κυνηγήσει, ούτε και να να μαζέψει λαχανικά για την σούπα της. Στάθηκε στη μέση του δρόμου απ’ όπου περνούσαν όλα τα ζώα που επέστρεφαν από το δάσος στο σπίτι τους κρατώντας το καθένα τους κάτι στο στόμα (mocabo, loba, κρέας). Κανένα όμως δεν της έδινε σημασία. Η χελώνα άναψε μια πολύ μεγάλη φωτιά κι έβαλε επάνω την κατσαρόλα. Τώρα τα άλλα ζώα -που στην αρχή δεν της έδιναν σημασία- σταματούσαν και με απορία κι εκείνη τους έλεγε. «Ετοιμάζω μια καταπληκτική σούπα, αλλά το μόνο πράγμα που δεν έχω είναι αυτό ακριβώς που έχεις στο στόμα σου. Βλέπω όμως πως έρχεται από μακριά κι άλλο ζώο με το ίδιο ακριβώς στο στόμα του. Αν μου δώσεις όμως εσύ λίγο, θα έχεις το μερίδιο σου από αυτό το θαυμάσιο φαγητό.» Δίχως να ξέρουν πως στην κατσαρόλα είχε μόνο νερό, άφηνε το καθένα και από κάτι και μάζεψε όλα όσα της χρειαζόταν για να αρχίσει το μαγείρεμα. Όταν ήρθαν τα ζώα για να πάρουν το μερίδιό τους η χελώνα τους είπε πως κουρασμένη να τα περιμένει έφαγε όλο το φαγητό.  Νευριασμένα εκείνα ήθελαν να της κάνουν κακό κι εκείνη μαζεύτηκε στο καβούκι της, ασφαλής και χορτασμένη πια.]

[Επιμύθιο: Μην κρίνετε κάποιον από την φυσική του όψη, αλλά από την σοφία του]  

με την ανάρτηση αυτή οι Κυνοκέφαλοι συμμετέχουν μαζί με άλλα ιστολόγια στο διιστολογικό αφιέρωμα με αφορμή την παγκόσμια ημέρα ποίησης και τη μέρα κατά του ρατσισμού.

Συμμετέχουν:

βιβλιοθηκάριος: Αυτός ο άνθρωπος μπροστά σας
το ιστολόγιο του Ερυθρού Καγκουρώ: Ο Τζουζέπε Ουνγκαρέτι νεοσύλλεκτος
ο ήχος του ανέμου:  Άνομο μυστικό
roubies and clouds: Η ποίηση να μας φυλάει
kospanti: Μπήκα στην ποίηση
ποδηλάτισσα: Η παρουσία
αναγεννημένη: Ποιητική ισημερία VI
το καραντί: 21η Μαρτίου
σημειωματάριο: για την ημέρα της ποίησης και κατά του ρατσισμού
τσαλαπετεινός: Μιλώ...